Yeni sayı için makale kabulü başladı
Makale Gönder
TR US RU
Giriş · Kayıt
BURANA - Türkoloji Araştırmaları Dergisi
e‑ISSN 2980-2873 Açık Erişim · CC BY 4.0
Cilt 2 · Sayı 1 · 2024 Tem 2, 2024 Makaleler

İran’ın Komican İlçesi Bitkilerinin Etnobotanik Araştırması

TG
Tahereh Ghasemkhani Sorumlu Independent tahereh.ghasemkhani@gmail.com Iran, Islamic Republic of
TG
Tayebeh Ghasemkhani Iran, Islamic Republic of
Sayfalar9-30 YayımTem 2, 2024 LisansAçık Erişim
PDF (English)
Cilt 2 Sayı 1 (2024)
VOL 2 · NO 1 · 2024 Sayıyı görüntüle

Özet

Etnobotanik; botanik ve halk biliminin kesiştiği disiplinler arası bir bilim dalıdır. Bu araştırmanın ana amacı İran’ın Merkezi ilinin batısında yer alan Komican ilçesini etnobotanik açısından araştırmaktır. Bu bölgede etnobotanik üzerine bir çalışma yapılmadığı göz önüne alındığında, mevcut araştırmada bu konunun yapılmasının temel nedeni yerli bilgilerin unutulmasını önlemektir. Bu amaçla, 121 bitkinin bilgileri 2023-2024 yıllarında sözlü kaynaklardan (50-90 yaş arası kadın ve erkek katılımcılar) ve aynı zamanda bazı bilimsel kaynaklardan derlenmiştir. Makalede her bitkinin yöresel ve bilimsel adı ile cinsi ve familyası yazılırken bölgede kullanılan tıbbi özellikleri, uygulama yöntemi ve kullanılan bitki organı da kaydedilmiştir. Sonuç olarak üç büyüme formu; ağaç, çalı ve bitki olduğu bildirilmiştir. Sonuçlara göre, toplanan veriler arasında en yüksek yüzdeyi otsu bitkiler (%66.1), en düşük yüzdeyi ise ağaç türlerinin (%16.5) oluşturduğu görülmüştür. Kullanım türüne göre yapılan gruplandırmada ise türlerin çoğunluğunun yenilebilir (%54.5) olduğu ve %32.2’inin diğer uygulamalar grubunda yer aldığı görülmektedir. Bitki türlerinin önemli bir yüzdesinin (%47.1) çok çeşitli tedavi edici özelliklere sahip olduğunu belirtmekte fayda vardır. Bitki adları incelendiğinde, bölgedeki bitki adlarının hayvan adları, hayvan vücut kısımları, bitki rengi, habitat, koku, yerel inançlar vb. ilkelere göre adlandırıldığı görülmektedir. Komican ilçesindeki önemli bitki çeşitliliği, kimyasal ilaçların yan etkileri, biyoçeşitliliğin korunması ihtiyacı ve istihdam yaratılması dikkate alındığında bölgede etnobotanik çalışmaların geliştirilmesi ihtiyacı derinden hissedilmektedir.

Referanslar

  1. Ahmad Dar, R., Shahnawaz, M., and Hassan Qazi, P. (2017). General overview of medicinal plants: a review. Journal of Phytopharmacology, (6), 349-351.
  2. Awuchi, C. G. (2019). Medicinal plants: the medical, food, and nutritional biochemistry and uses. Journal of Advanced Academic Research, (11), 220-241.
  3. Dixit, G. (2019). Ethnobotanical studies in India on the medicinal and aromatic plants. Journal of Bioanalysis & Biomedicine, (1), 122-123. DOI: 10.4172/1948-593X.1000e161
  4. Ebadi, M., and Eftekharian, R. (2019). Ethnobotanical study of medicinal plants used in Ahar-Arasbaran (protected area in East Azerbaijan province of Iran). Journal of Mediterranean Botany, (2), 209-214. DOI: 10.5209/mbot.62985
  5. Eghbal, H., Mohammadi, A., Mohammad, N. K., and Jahani, N. (2020). Barresi-ye khasiyat-e antibakteriyal-e esans-e giyahan-e darooei-e malva sylvestris jam avari shode-e az Meshkin Shahr bar ruy-e bacteriha-ye shay-e dahani va moghayes-e an ba dahansu-ye kolorhegzidin. Majale-ye Zist Pezeshki-ye Pishraft-e, (4), 2872-2882.
  6. Ghasemkhani, E., and Bagherzadeh Karimi, N. (2023). A general overview of the toponyms of komijan county, Iran. BURANA - Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 1(2), 75-100. DOI: 10.5281/zenodo.10429162
  7. Ghasemkhani, T. (2018). Giyahan-e mantaghe-ye borchalu. Elbilimi, (101), 136-142.
  8. Gün, F., and Kasımhani, İ. (2023). İran Merkezi bölgesi Türklerinde ağaç kültü. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, (41), 123-140. DOI: 10.12981/mahder.1225908
  9. Javid Rad, F. (2018). Shirepazan va mahsulat-e tolidi az shire-ye angur dar Komijan. Elbilimi, (101), 63-68.
  10. Karakose, M. (2022). An ethnobotanical study of medicinal plants in guce district, north-eastern Turkey. Journal of Plant Diversity, (44), 577-597. DOI: 10.1016/j.pld.2022.03.005
  11. Khaleghi, B., Awatafi Hemmat, M., Shamekhi, T., and Shirvani, A. (2015). Danesh-e ekolozhik-e sonnati-ye mardom-e mahalli az khavas-e darooei-e giyahan-e alafi va buteie-e dar hoze ilange chay-e Sabalan. Faslname-ye Daneshha-ye Bumi-ye Iran, (4), 204-234.
  12. Komijani Bozcheloei, Z. A., Ghiasian, M. S., and Taheri Ardali, M. (2022). Parakandegi-ye zabani dar ostan-e Markazi. Nashriye-ye Elmi-ye Zaban-e Farsi va Guyeshha-ye Irani, (13), 201-216. DOI: 10.22124/PLID.2023.22965.1615
  13. Moghanloo, L., Ghahremaninejad, F., and Vafadar, M. (2019). Ethnobotanical study of medicinal plants in the central district of the Zanjan county, Zanjan province, Iran. Journal of Herbal Drugs, (3), 121-131.
  14. Neelam, B., Poonam, V., and Chandranandani, N. (2018). A review on some traditional medicinal plants. Int. J. Life. Sci. Scienti. Res, (1), 1550-1556. DOI: 10.21276/ijlssr.2018.4.1.7
  15. Sabzi Nojadeh, M., Amani, M., and Younessi-Hamzekhanlu, M. (2021). Estefadehha-ye darooei az giyahan-e martaei tavasot-e mardom-e javam-e bumi dar mantagh-e Garedagh. Motaleat-e Olum-e Zist, (1), 3370-3382.
  16. Sabzi nojedeh, M., Amani, M., Unesi Hmze-khanloo, M., Badri, L., Fathizadeh, O., and Sheiday Karkaj, E. (2021). Giyahan-e darooei-e daray-e karbordha-ye darmani dar javame-e bumi-ye mostaghar dar damane-e Sabalan (motale’e-ye moredi shahrestan-e Meshkinshahr, ostan-e Ardebil. Majale-ye Manabe-e Tabiee-ye Iran, (3), 529-542.
  17. Singh, R., and Kmranjalkar, R. (2019). A study on folklore medicinal plants in chitrakootdham, region of uttar pradesh, India. Journal of Interdisciplinary Cycle Research, (10), 614-623.
  18. Teixidor-Toneu, I., Kjesrud, K., Bjerke, E., Parekh, K., and Kool, A. (2020). From the Norwegian flora (eighteenth century) to “plants and tradition” (twentieth century): 200 years of Norwegian knowledge about wild plants. Economic Botany, (10), 1-13. DOI: 10.1007/s12231-020-09507
  19. URL-1: Dargah-e Melli-ye Amar. Retrieved on 05 May 2024 from https://www.amar.org.ir/
  20. URL-2: International Plant Names Index. Retrieved on 05 May 2024 from https://www.ipni.org/ and https://www.kew.org/
  21. Zolfaghari Baghersad, R., Piri, K., Abdoli, A., Mehrabian, A. R., and Abdoli, S. (2024). Importance of using ethnobiological knowledge for the conservation of medicinal plants biodiversity in the Lar region (Iran). Journal of Medicinal Plants and By-products, (1), 21-30. DOI: 10.22092/jmpb.2022.357916.1457
  22. Zolfeghari, E., Adeli, I., Mozafarian, V., Babaiy, S., and Habibi Bibalan, G. (2011). Shenasaee-ye giyahan-e daruyi-ye mantagh-e Arasbaran va motale’e-ye danesh-e bumi-ye mardom-e mahali. Faslname-ye Elmi-Pazhuheshi-ye Tahghight-e Giyahan-e Darooei va Moattar-e Iran, (3), 534-550. DOI: 10.22092/ijmapr.2012.2971

Lisans

CCBY 4.0
Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası

Bu çalışma açık lisanslıdır — yazarlara ve dergiye atıfla serbestçe paylaşıp uyarlayabilirsiniz. Lisans koşullarını incele ↗

Telif Hakkı (c) 2024 BURANA - Türkoloji Araştırmaları Dergisi

§ 06 — İlgili

Dergideki benzer makaleler

Bu dergide yayımlanan ilgili hakemli çalışmalar.
Tüm sayılar