İçeriğe atla
BURANA - Türkoloji Araştırmaları Dergisi
e‑ISSN 2980-2873 Açık Erişim · CC BY 4.0
Cilt 3 · Sayı 1 · 2025 Haz 30, 2025 Makaleler

Güney Azerbaycan Hikâyelerinde Kadın Tipolojisi: Rukiye Kebiri ‘İçimdeki Kız’ Örneği

HY
Hatice Bengisu Yaşar Sorumlu Erciyes Üniversitesi bengisuyasar830@gmail.com Turkey
Sayfalar1-12 YayımHaz 30, 2025 LisansAçık Erişim
PDF
CİLT 3 · SAYI 1 · 2025 Sayıyı görüntüle

Özet

Kadın, tarih boyunca toplumsal yapının en önemli unsurlarından biridir. Bu yönüyle toplumu şekillendiren en önemli yapı taşıdır. Kadın ve toplum karşılıklı etkileşim içindedirler. Bu etkileşim de toplum içindeki kadın tiplerini meydana getirmektedir. Ortaya çıkan bu kadın tipleri edebiyatın birçok türünde görülür. Bu türlerden biri de hikâyedir. Hikâyelerdeki kadın tipleri, yaşadıkları bölgelere ve bulundukları toplumlara göre kadına atfedilen sorumluluklar yönünden birçok farklılık göstermektedir. Bazı toplumlarda kadın, sadece anne veya eş olarak değer kazanırken bazı toplumlarda ise bu sıfatların dışında yalnızca birey olma yönünden bir değere sahiptir. Bu toplumlardaki kadına yüklenen anne ve eş olma görevi, birçok sorumluluğu da beraberinde getirmektedir. Bu sorumluluklar tüm toplumlarda aynıyken bunun kadının yaşamına yansıması ise çeşitlilik göstermektedir. Bu çeşitliliklerin meydana gelmesinde ise yaşanılan toplumun sosyokültürel yönleri etkilidir. Bu sorumluluklar ve beraberinde gelen yaşamlarındaki farklılık, toplumların sosyolojik yapısıyla birlikte farklı kadın tiplerinin oluşmasına yol açmaktadır. Oluşan bu tiplerin yardımıyla kadınların yaşadığı toplumla alakalı birçok bilgi elde edilebilir ve bunun yaşama yansımaları görülebilir. Toplumlara göre farklılık gösteren bu kadın tiplerinin yaşamını yansıtmada hikâyeler dikkate değerdir. Bu çalışmada İran’da yaşayan Güney Azerbaycan hikâyelerindeki kadın tipleri incelenecektir. İran’daki kadınların sınıfsal durumu ve kadınlara tanınan haklar, Güney Azerbaycanlı kadınları da etkilemektedir. Bu durum Güney Azerbaycanlı kadınların milli benlikleri ve yaşadıkları toplumun kuralları ile birçok farklı tipin meydana gelmesine zemin hazırlamıştır. Rukiye Kebiri’de İran’da yaşayan Güney Azerbaycanlı bir kadındır ve bu konu dikkatini çekmiş, eserlerinde içinde bulunduğu bu durumu yansıtmak istemiştir. Çalışmada bu konulara dikkat çeken Rukiye Kebiri’nin 16 hikâyeden oluşan ‘İçimdeki Kız’ adlı kitabındaki kadın tipleri incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

Referanslar

  1. Başar, U. (2020). Rukiye Kebiri ile röportaj. Dergâh Dergisi, (366), 29.
  2. Çakır, S. (2022). Egemen kültür gölgesinde kadın: İran İslam devrimi sonrasında İran’da kadın olmak. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, (25), 67-72.
  3. Çetişli, İ. (2016). Metin tahlillerine giriş 2 hikâye, roman, tiyatro. Akçağ.
  4. Gün, F. (2024, Ekim 7-8). Şair Müjgan Caferi’nin şiirleri ekseninde İran’da Türk kadınları [Sözlü Sunum]. 2. Uluslararası Türk Kültür Sempozyumu, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara, Türkiye.
  5. Güzelce, I. (2006). Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanlarında kadın tipleri ve kadın eğitimi unsuru [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  6. Kaplan, M. (2001). Türk edebiyatı üzerinde araştırmalar 3, tip tahlilleri. Dergâh.
  7. Kebiri, R. (2022). İçimdeki kız. (A. Özkan, G. Kılıç, S. Yazar Çev.). Büyüyenay.
  8. Türk Dil Kurumu. (t.y.). Güncel Türkçe sözlük. 12 Ocak 2025 tarihinde https://sozluk.gov.tr/ adresinden edinilmiştir.
  9. Yazar Kaya, S. (2023). Edimsel yaklaşımla İran Azerbaycan Türkçesinden Türkiye Türkçesi kültür ve çeviri - Rukiye Kebiri örneği [Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi]. https://www.openaccess.hacettepe.edu.tr/

Lisans

CCBY 4.0
Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası

Bu çalışma açık lisanslıdır — yazarlara ve dergiye atıfla serbestçe paylaşıp uyarlayabilirsiniz. Lisans koşullarını incele ↗

§ 06 — İlgili

Dergideki benzer makaleler

Bu dergide yayımlanan ilgili hakemli çalışmalar.
Tüm sayılar

Benzer Makaleler

1 2 > >> 

Bu makale için ayrıca gelişmiş bir benzerlik araması başlat yapabilirsiniz.