Adilşahlar ve Safevi Hanedanlıklarının 16. Yüzyıldaki İlişkileri

Özet

Bu makale, 16. yüzyılda Safevi ve Adilşahlar hanedanlıkları arasındaki diplomatik, kültürel ve askerî ilişkileri incelemektedir. Safevilerin Şii İslam’ı benimsemesiyle birlikte, Adilşahlar Devleti de bu dinî etkilerden faydalanarak Safevi İran ile güçlü bir bağ kurmuştur. Adilşahlar Devleti’nin, dinî temelli bir devlet olmasa da Safeviler ile kurduğu bu ilişki, sadece dinî değil, aynı zamanda siyasi, ticari ve kültürel bağlar üzerinden de güçlenmiştir. Makalede, diplomatik elçilikler, askerî ittifaklar ve İran’dan Dekken Yarımadası’na yapılan göçlerin etkileri ele alınarak iki devlet arasındaki ilişkiyi pekiştiren faktörler tartışılmaktadır. Adilşahlar Devleti’nin iç siyasi çekişmelerine rağmen Safevi-Adilşahlar ilişkileri, 17. yüzyılın sonlarına kadar devam etmiştir. Adilşahlar Devleti’nin yıkılmasından sonra da İran’dan yapılan göçler ve kültürel etkileşimlerle bu ilişkinin etkileri, bilimsel, kültürel ve mimari alanda günümüze kadar hissedilmektedir. Safevi-Adilşahlar ilişkileri, bölgede ticaret, din ve politika üzerindeki etkisiyle önemli bir rol oynamış ve Hindistan altkıtasının tarihini şekillendiren ana faktörlerden biri olmuştur. Makalemizde bu ilişkilerin derinine inilecek ve bu ilişkilerin gelişmesini sağlayan faktörler derinlemesine irdelenecektir. Hindistan’da o dönem birçok farklı devlet bulunmasına ve bu devletlerin bir kısmının İran ile ticari ilişkilere sahip olmasına rağmen, İran ile ilişkiler konusunda neden Dekken’de bulunan Adilşahlar Devleti ön plana çıkmıştır? Adilşahlar Devleti ve İran’daki Safevi Şahlığı arasında ne gibi benzerlikler ve politikalarında ne tür örtüşmeler mevcuttur? Makalemizde bu soruların yanıtları aranacaktır.

Anahtar Kelimeler

Referanslar

1. Alam, M., and Subrahmanyam, S. (2020). Iran and the doors to Deccan, ca. 1400-1650: Some Aspects. In K. Overton (Ed.), Iran and the Deccan in (p. 77-103). Indiana University.
2. Aydoğmuşoğlu, C. (2017). Safevi devleti tarihi (1501-1736). Gece.
3. Barbosa, D. (1918). The book of Duarte Barbosa. (M. Longworth Dames, Trans.). 1. The Hakluyt Society.
4. Bayur, Y. H. (1987). Hindistan tarihi. Türk Tarih Kurumu.
5. De Albuquerque, B. (1875). Commentaries of the great Afonso Dalbuquerque. (W. de Gray Birch, Trans.). 2. Hakluyt Society.
6. Devare, T. N. (2018). A short history of Persian literature at the Bahmani, the Adilshahi, and the Qutbshahi Courts – Deccan. Routledge.
7. Ertaylan, İ. H. (1953). Adilşahiler: Hindistan’da bir Türk İslam devleti. Sermet.
8. Firishta, M. Q. (1910). History of the rise of the Mahomedan power in India (Lt. – Col. John Briggs, Trans.). 1-3. R. Rambray and Co.
9. Gribble, J. D. B. (1896). A history of the Deccan. Luzac and Co.
10. Gündüz, T. (2014). Son kızılbaş Şah İsmail. Yeditepe.
11. Khan, I. A. (2008). Historical dictionary of medieval India. The Scarecrow Press Inc.
12. King, M. J. S. (1900). The history of the Bahmani dynasty founded on the Burhan-i Ma’asir. Luzac and Co.
13. Konukçu, E. (n.d.). Behmeniler. Retrieved 11.06.2023 from https://islamansiklopedisi.org.tr/behmeniler.
14. Lach, D. F. (1965). Asia in the making of Europe. The University of Chicago.
15. Nayeem, M. A. (1974). External relations of the Bijapur Kingdom (1489-1686 AD.). Bright.
16. Nayeem, M. A. (2008). The heritage of the Adil Shahis of Bijapur. Hyderabad.
17. Oruç Bey (Don Juan). (2014). Elçilik kâtibinin kaleminden Safeviler. (L. Aksüt Kuzucular, Trans.). Yurt.
18. Osorio, J. (1752). The history of the Portuguese during the Reign of Emmanuel (J. Gibbs, Trans.). 2.
19. Önalp, E. (2010). Osmanlı’nın güney seferleri. Berikan.
20. Pires, T. (1944). The Suma Oriental of Tome Pires. (A. Cortesao, Trans.). Hakluyt Society.
21. Prasad, I. (1928). History of medieval India, From 647 A.D. to the Mughal Conquest. The Indian Press Private.
22. Sherwani, H. K. (1942). Mahmud Gawan: the great Bahmani Wazir. Kitabistan.
23. Sherwani, H. K., and Joshi, P. M. (Ed.). (1973). History of medieval Deccan (1295-1724). Andhra Pradesh Government Textbook.
24. Shokoohy, M. (1994). Sassanian royal emblems and their reemergence in the fourteenth-century Deccan. G. Necipoğlu (Ed.), Muqarnas XI: An Annual on Islamic Art and Architecture in (p. 65-78). E. J. Brill.
25. Smith, V. A. (1904). The early history of India: from 600 B.C. to the Muhammadan Conquest. Clarendon.
26. Stephens, H. M. (1897). Albuquerque, rulers of India. (W. Wilson Hunter, Trans.). Clarendon.
27. Taştan, T. K. (2023). Adilşahlar devleti ve Portekiz krallığı ile ilişkileri. Nobel.

Lisans

Telif Hakkı (c) 2024 BURANA - Türkoloji Araştırmaları Dergisi